I- G\u0130R\u0130\u015e
\nKur’\u00e2n<\/p>\n
‘\u0131n nass\u0131yla \u00e2lemlere rahmet olarak g\u00f6nderilen bir zat\u0131n getirdikleri de, elbetteki be\u015feriyet i\u00e7in mutlak s\u00e2adet, rahmet ve hid\u00e2yettir. Biz bu sohbetimizde, manev\u00ee bir okya\u001fnus gibi ucu buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmeyen Resul\u00fcllah’a ait g\u00fczellikleri size arz etmekten \u00e2ciziz ve ma’z\u00fbruz. Sadece baz\u0131 katrelerini aktararak “damla denize del\u00e2let eder” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn muktez\u00e2s\u0131nca gerisini sizin ak\u0131l, kalb ve hay\u00e2llerinize havale edece\u011fiz.<\/p>\n
\u015eunu \u00f6nemle belirtelim ki, \u015fu k\u00e2inat saray\u0131n\u0131n sebeb-i v\u00fc\u001fcudu Hz. Resul\u00fcllah’d\u0131r. Zira anla\u015f\u0131lmaz bir kitap, muallim\u001fsiz olsa, manas\u0131z bir k\u00e2\u011f\u0131ttan ibaret kal\u0131r. \u015eu k\u00e2inat kitab\u0131 da, Resul\u00fcllah’\u0131n getirdi\u011fi ve tebli\u011f etti\u011fi hakikatlar o<\/p>\n
lmasayd\u0131, ma\u001fnas\u0131z ve l\u00fczumsuz olurdu. \u0130kinci bir husus da, \u015fu k\u00e2inat sa\u001fray\u0131n\u0131n devam ve bekas\u0131, zi\u015fuur s\u00e2kinleri olan cin ve insan\u001flar\u0131n, o \u015fanl\u0131 peygamberin getirdikleriyle amel etmelerine ba\u011f\u001fl\u0131d\u0131r. Netice olarak diyebiliriz ki, e\u011fer k\u00e2inat kitab\u0131n\u0131 bize tarif ve ta’lim eden Resul\u00fcllah olmasayd\u0131, k\u00e2inat\u0131n h\u00e2l\u0131k\u0131 olan Al\u001flah \u015fu k\u00e2inat saray\u0131n\u0131 bina etmezdi ve yine belirtebiliriz ki, o y\u00fcce \u00fcstad\u0131n yani Resul\u00fcllah’\u0131n talimat\u0131n\u0131, ahali dinlemedik\u001fleri vakit, elbette bu k\u00e2inat saray\u0131 tahrib edilecek yani k\u0131ya\u001fmeti kopar\u0131l\u0131p daha g\u00fczel bir aleme tebdil edilecektir. O hal\u001fde<\/p>\n
Eger sen olmasaydin, butun kainat da yaratilmazdi<\/p>\n
\u015feklinde nakledilen hadis-i kud\u001fsinin manas\u0131, m\u00fcbala\u011fa de\u011fildir; belki ayn\u0131 hakikatt\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdi Rasul\u00fcllah’\u0131n ne getirdi\u011fine k\u0131saca atf-\u0131 nazar ede\u001flim: Re<\/p>\n
sul\u00fcllah (A.S.M.), \u00f6yle bir hukuk nizam\u0131, \u00f6yle bir ubu\u001fdiyet ahk\u00e2m\u0131, \u00f6yle bir dua, \u00f6yle bir davet ve \u00f6yle bir iman ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ki, bu zikredilenlerin ne misli var ve ne de olur. Bunlardan daha m\u00fckemmeli, ne bulunmu\u015f ve ne de bulunur. Bu zikretti\u011fimiz, hayal de\u011fil hakikatt\u0131r. \u015eahidi ‘ya\u001f\u015fanm\u0131\u015f 14 as\u0131r; yaz\u0131lm\u0131\u015f milyonlarca \u0130sl\u00e2m\u00ee eserler; yeti\u015fmi\u015f y\u00fczlerce ve milyonlarca \u0130mam-\u0131 Gazaliler, \u0130bn-i Sinalar, Ebu\u001fbekirler ve \u00d6merler. Arzu eden ve kabiliyeti olan, o hidayet g\u00fcne\u015finden nur alarak s\u00fcmb\u00fcl veren ve a\u00e7an her as\u0131rdaki hi\u001fd\u00e2yet ve ilim \u00e7i\u00e7eklerini seyreder ve bu \u00e7i\u00e7eklerin Ebu Hanife, \u0130mam-\u0131 \u015eafii, \u015eah-\u0131 Geyl\u00e2ni ve \u015eah-\u0131 Nak\u015fibend gibi nice solmaz meyveler verdi\u011fini g\u00f6rebilir. Biz sadece Resul\u00fcllah’\u001f\u0131n getirdiklerinden baz\u0131lar\u0131na, num\u00fbne nev’inden nazar ede\u001fce\u011fiz.<\/p>\n
II- EMSALS\u0130Z B\u0130R HUKUK N\u0130ZAMI GET\u0130RM\u0130\u015eT\u0130R<\/p>\n
Resul\u00fcllah’\u0131n getirdi\u011fi hid\u00e2yet meyvelerinin ba\u015f\u0131nda, em\u001fsalsiz bir hukuk nizam\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ecdad\u0131m\u0131z\u0131n \u015fer\u2019-i \u015ferif ve \u015feri\u2019at dedi\u011fi bu hukuk nizam\u0131, \u00fcmm\u00ee bir zat\u0131n eliyle or\u001ftaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 halde, on d\u00f6rt asr\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n da be\u015fte birini, adalet ve hakk\u00e2niyet \u00fczerine idare etmesinin, elbetteki d\u00fcn\u001fyada ems\u00e2li yoktur. “Fazilet odur ki, d\u00fc\u015fmanlar dahi tasdik etsin” kaidesince, Hollanda’l\u0131 bir gayr-i m\u00fcslim hukuk\u00e7unun dediklerini buraya ald\u0131ktan sonra baz\u0131 m\u00fc\u015fahhas misaller ver\u001fmek istiyorum: “\u0130sl\u00e2m hukukunda bir \u00e7ok h\u00fck\u00fcmler vard\u0131r ki baz\u0131lar\u0131 pek yak\u0131n vakitlerde, Avrupa’ya girebilmi\u015f ve da\u001fha bir \u00e7ok h\u00fck\u00fcmleri vard\u0131r ki, asr\u0131m\u0131zdan sonra girecektir (1897).<\/p>\n
Bu iddiam\u0131za delil olmak \u00fczere, \u015fu \u015fer’\u00ee h\u00fck\u00fcmleri misal olarak zikredebiliriz; ehl\u00ee hayvanlar\u0131n him\u00e2ye ve mu\u001fhafazas\u0131; \u00e7evre hukuku; bor\u00e7lunun borcunu ifa etmedi\u011fi za\u001fman hapisle tazyiki; mahkemelerde davalar\u0131n meccanen g\u00f6\u001fr\u00fclmesi; evli bir kad\u0131n\u0131n kocas\u0131n\u0131n iznini almadan kendi mallar\u0131nda tasarruf hakk\u0131na sahip olmas\u0131; al\u0131m-sat\u0131ma yetkili olu\u015fu; bo\u015fanman\u0131n kolayl\u0131\u011f\u0131; b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, makam ve s\u0131fatlar\u0131na bak\u0131lmas\u0131z\u0131n kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fi; sorgulamalarda san\u0131klar\u0131n ikrar ve itirafa zorlamak i\u00e7in i\u015fkencenin yasak edilmi\u015f olmas\u0131 ve benzeri sayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u00fck\u00fcmler”.<\/p>\n
1927’de toplanan hukuk kongresinin yay\u0131nlanan sonu\u00e7 be\u001fyannamesinde de \u015fu sat\u0131rlar yer almaktad\u0131r: “Be\u015feriyet Hz. Muhammed ile iftihar eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zat \u00fcmmi olmas\u0131yla be\u001fraber, 13 as\u0131r evvel insanl\u0131\u011fa \u00f6yle bir hukuk nizam\u0131 getirmi\u015f\u001ftir ki, biz Avrupal\u0131lar 2 bin sene sonra onun k\u0131ymetine ve ha\u001fkikat\u0131na yeti\u015fsek mesud ve bahtiyar oluruz”.<\/p>\n
Ger\u00e7ekten \u00fcmmi bir insan\u0131n fiillerinden, s\u00f6zlerinden ve hallerinden \u00e7\u0131kan \u0130sl\u00e2miyet, her as\u0131rda ortalama 300 milyon, asr\u0131m\u0131zda ise 1 milyar 300 milyon insan\u0131n rehberi ve mercii olmu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi \u0130sl\u00e2m Hukukunun ikinci \u00f6nemli ve asl\u00ee kayna\u011f\u0131 s\u00fcnnettir. Bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya hukuk\u00e7ular\u0131n\u0131n hay\u001franl\u0131kla tetkik ettikleri ciltler dolusu \u015fer’\u00ee h\u00fck\u00fcmler, Kur’\u00e2n ve s\u00fcnnet kayna\u011f\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Resul-i Ekrem’in s\u00fcnnetinin kayna\u011f\u0131 ise, \u00fc\u00e7t\u00fcr; s\u00f6zleri, fiilleri ve halleridir. Bunlar\u0131n ifade ettikleri h\u00fck\u00fcmler de \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Farzlar, n\u00e2fileler ve g\u00fczel \u00e2det ve \u00e2d\u00e2blar. Farz ve v\u00e2cib olanlar\u0131na herkesin uy\u001fma mecburiyeti vard\u0131r ve f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda b\u00fct\u00fcn tafsil\u00e2t\u0131yla tetkik edilmi\u015ftir. Terkedilirse azap ve ikap vard\u0131r. N\u00e2file olan\u001flara yine ehl-i iman\u0131n ittiba’\u0131 tavsiye olunmu\u015ftur. De\u011fi\u015ftiril\u001fmesi bid’att\u0131r, dal\u00e2lettir ve b\u00fcy\u00fck hatad\u0131r. S\u00fcnnetin yeme ve i\u00e7me gibi \u00e2detler k\u0131sm\u0131 ise, hikmet, maslahat, hususi ve i\u00e7ti\u001fma\u00ee hayat itibariyle fevkalade g\u00fczeI neticeleri ihtiva eder. Zi\u001fra her normal hareketinde dahi \u00e7ok \u00f6nemli neticeler ve hik\u001fmetler bulundu\u011funa Kur’\u00e2n i\u015faret etti\u011fi gibi, yap\u0131lan ilm\u00ee tet\u001fkiklerle de isbat edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca onlara ittiba’ etmekle \u00e2detler ib\u00e2detlere d\u00f6ner. Elbette Resul\u00fcllah’\u0131n s\u00fcnneti, uyulacak en g\u00fczel n\u00fcmuneler, takip edilecek en sa\u011flam rehberler ve d\u00fcstur ittihaz edilecek en muhkem kanunlard\u0131r. S\u00fcnnete uymayan, tembellik ederse b\u00fcy\u00fck has\u00e2rat; ehemmiyetsiz g\u00f6r\u00fcrse b\u00fc\u001fy\u00fck cinayet ve tekzip edercesine tenkid ederse b\u00fcy\u00fck dal\u00e2\u001flet i\u00e7indedir.
\nResul\u00fcllah’\u0131n getirdi\u011fi hukuk nizam\u0131, her m\u00fcessesesi ile be\u015feriyete rehberlik etmi\u015f ve ger\u00e7ek hukuk dersini vermi\u015ftir. Mesela, bat\u0131l\u0131 yazarlar\u0131n devletler hukuku ile al\u00e2kal\u0131 eserleri, ancak 1532-1577 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yani XVl. milad\u00ee as\u0131rda ka\u001fleme al\u0131n\u0131rken, Resul\u00fcllah’\u0131n manev\u00ee ders halkas\u0131nda yeti\u015fen \u0130sl\u00e2m m\u00fc\u00e7tehidlerinin konuyla ilgili iIk eserleri, “siyer” ba\u015fl\u0131\u001f\u011f\u0131 alt\u0131nda 770-804 yani VIIl. as\u0131rda kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk m\u00fcs\u001fl\u00fcman T\u00fcrk Devleti olan Karahanl\u0131lar zaman\u0131nda yeti\u015fen \u0130mam Serahs\u00ee’nin devletler hukukuna d\u00e2ir \u0130mam Muham\u001fmed’in eserini be\u015f cilt halinde \u015ferh etmi\u015f olmas\u0131, ne ac\u0131d\u0131r ki, bizden \u00f6nce Avrupal\u0131lar\u0131n hayretini m\u00fbcip olmu\u015ftur. 1179 tarihinde Latran Konsili, hristiyan \u00fclkelerde m\u00fcsl\u00fcman dev\u001fletlerin ticar\u00ee temsilci bulundurmas\u0131 yani konsolosluk a\u00e7mas\u0131 \u015furda dursun, hristiyanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlarla ticaret yapmas\u0131\u001fn\u0131 dahi yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Halbuki di\u011fer tarafdan m\u00fcsl\u00fcmanlar ve \u00f6zelIikle de m\u00fcsI\u00fcman T\u00fcrkler, Avrupa t\u00fcccarlar\u0131na \u015fer\u2019i s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kendi \u00fclkelerinde temsilci bulundurmalar\u0131na da\u001fhi m\u00fcsaade etmi\u015f yani konsolosluk m\u00fcessesesini devletler hu\u001fkukuna \u0130sl\u00e2miyet kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r”. Devletleraras\u0131 m\u00fcnasebet\u001flerde bu b\u00f6yle oldu\u011fu gibi, fertler aras\u0131 m\u00fcnasebetlerde de durum ayn\u0131d\u0131r. 1215 milad\u00ee y\u0131l\u0131nda kral\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u001flar\u0131n da hayat hakk\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131, kendileri i\u00e7in \u015feref kabul eden Avrupa’n\u0131n yan\u0131nda, \u0130sl\u00e2m hukuk nizam\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u015fek\u001fliyle insan haklar\u0131 beyannamesinden daha ileri bir tarzda fertlerin hak ve h\u00fcrriyetlerini hem tan\u0131m\u0131\u015f ve hem de garanti al\u001ft\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. “Her m\u00fcsl\u00fcman\u0131n can\u0131, mal\u0131 ve \u0131rz\u0131, di\u011fer m\u00fcs\u001fl\u00fcmana haramd\u0131r, dokunulmazd\u0131r. ki\u015fiye \u015fer olarak, m\u00fcsl\u00fc\u001fman karde\u015fini hakir g\u00f6rmesi yeter.” buyurarak \u015fahs\u00ee haklar\u0131 teminat alt\u0131na alan Resul\u00fcllah’\u0131n beyanlar\u0131; “Erkek ve kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fc’minlere, i\u015flemedikleri bir su\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden i\u015fkence ve eziyet edenler, muhakkak bir yalan ve apa\u00e7\u0131k bir su\u00e7 y\u00fcklenmi\u015flerdir.” ferman ederek i\u015fkenceyi ve haks\u0131z itham\u001flar\u0131 \u015fiddetle reddeden Kur’\u00e2n’\u0131n emirleri nerede? 1789 ink\u0131\u001fl\u00e2b\u0131ndan sonra bile kad\u0131n\u0131 ak\u0131l hastas\u0131 gibi mahc\u00fbr sayan Av\u001frupal\u0131lar ile 1989’da dahi hak ve h\u00fcrriyeti kendi istek ve ar\u001fzular\u0131 ile s\u0131n\u0131rlayan ve tan\u0131mlayan Avrupa-k\u00e2selilerin sakat an\u001flay\u0131\u015flar\u0131 nerede?<\/p>\n
\u015eunu belirtelim ki, tehditlerle, korkularla ve hilelerle in\u001fsanlar\u0131 ba\u015fka bir mecraya \u00e7evirtmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: fakat bu daima muvakkatt\u0131r. Ancak ir\u015fad\u0131 ile h\u00fck\u00fcmleri ile kalblerin derinliklerine kadar n\u00fcfuz etmek, duygular\u0131n en incelerini he\u001fyecana getirmek, y\u00fcce ahl\u00e2k\u0131 hukuk nizam\u0131 ile beraber tesis edip al\u00e7ak huylar\u0131 imha eylemek ve sadece g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde de\u001f\u011fil; kalblerde ve g\u00f6n\u00fcllerde de hukukun me\u015fr\u00fbiyetini kabul ettirmek, yaln\u0131z ve yaln\u0131z Resul\u00fcllah’\u0131n getirdi\u011fi hukuk niza\u001fm\u0131na has bir vas\u0131ft\u0131r. Zira bu hal ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir mucizedir. Soruyorum, d\u00fcnyada hangi kanun veya anayasan\u0131n h\u00fck\u00fcm\u001fleri, 14 as\u0131r boyunca her as\u0131rda en az 300 milyon insan tara\u001ff\u0131ndan okunuyor, h\u00fcrmetle ba\u015ftac\u0131 ediliyor ve milyonlarca h\u00e2f\u0131zlar taraf\u0131ndan tamam\u0131 ezberlenip zevkle ve \u015fevkle k\u0131raat ediliyor? Bu sadece Resul\u00fcllah’\u0131n getirdi\u011fi hukuk nizam\u0131n\u0131n anayasas\u0131 olan Kur’\u00e2n’a has bir mazhariyettir.<\/p>\n
Yine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz ki, asr-\u0131 saadetten \u00f6nceki zamanlarda kalp kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve merhametsizlik \u00f6yle bir hadde ula\u015f\u0131yor ki, ko\u001fcaya vermekten \u00e2r duyduklar\u0131 k\u0131zlar\u0131n\u0131 diri diri topra\u011fa g\u00f6\u001fm\u00fcyorlar. \u0130sl\u00e2m’\u0131n tesis etti\u011fi nizam ve do\u011furdu\u011fu merha\u001fmet, \u015fefkat ve insaniyet sayesinde, evvelce k\u0131zlar\u0131n\u0131 g\u00f6mer\u001flerken m\u00fcteessir olmayanlar, \u0130sl\u00e2miyet dairesine girdikten sonra kar\u0131ncaya bile ayak basmaz oluyorlar. B\u00f6ylesine kalb\u001flerde, g\u00f6n\u00fcllerde ve vicdanlarda ink\u0131lab yapabilmek hangi nizama ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne nasip olmu\u015ftur? Bu h\u00e2kikat\u0131 id\u001fr\u00e2k eden ve Resul\u00fcllah’\u0131n Kur’\u00e2n’la getirdi\u011fi ilah\u00ee nizam\u0131 az da olsa tan\u0131yabilen b\u00fcy\u00fck Alman devlet adam\u0131 Bismark, hissiy\u00e2t\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle ifade etmektedir: “Muhtelif devirlerde, insanl\u0131\u001f\u011f\u0131 idare etmek i\u00e7in Allah taraf\u0131ndan geldi\u011fi iddia olunan b\u00fc\u001ft\u00fcn semav\u00ee kitaplar\u0131 tam ve etrafl\u0131ca tetkik ettimse de, tahrif olunduklar\u0131 i\u00e7in, hi\u00e7birisinde arad\u0131\u011f\u0131m hikmet ve tam isabeti g\u00f6remedim. Bu kanunlar, de\u011fil bir cemiyeti, bir evin bile sa\u001fadetini temin edemezler. Ancak Hz. Muhammed’in tebli\u011f et\u001fti\u011fi Kur’\u00e2n, bunun tek istisnas\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Ben Kur’\u00e2n’\u0131 her cihetten tetkik ettim her kelimesinde b\u00fcy\u00fck hikmetler g\u00f6r\u001fd\u00fcm… Sana mu\u00e2s\u0131r bir v\u00fccud olamad\u0131\u011f\u0131mdan dolay\u0131 m\u00fcte\u001fessirim ey Muhammed! Muallimi ve n\u00e2\u015firi oldu\u011fun bu kitab senin de\u011fildir; o il\u00e2h\u00eedir. Bu kitab\u0131n l\u00e2h\u00fbt\u00ee oldu\u011funu ink\u00e2r et\u001fmek, mevzu ilimlerin butlan\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek kadar g\u00fcl\u00fcn\u00e7t\u00fcr. Bunun i\u00e7in, be\u015feriyet senin gibi m\u00fcmtaz bir kudreti bir defa g\u00f6rm\u00fc\u015f, bundan sonra g\u00f6remeyecektir. Ben, huzur-\u0131 meh\u00e2\u001fbetinde kem\u00e2l-i h\u00fcrmetle e\u011filirim.”<\/p>\n
III- EMSALS\u0130Z B\u0130R UBUD\u0130YET \u00d6RNE\u011e\u0130D\u0130R<\/p>\n
Resulullah\u2019\u0131n, dininde bulunan b\u00fct\u00fcn ib\u00e2detlerin her \u00e7e\u001f\u015fidinde en ileri olmas\u0131, herkesden ziyade takvada bulunmas\u0131 ve Allah’dan korkmas\u0131, en zor d\u00fcnyev\u00ee \u015fartlarda bile tam ta\u001fm\u0131na ub\u00fbdiyetin en ince esrar\u0131na kadar ri\u00e2yet etmesi, hi\u00e7 kim\u001fseyi taklid etmeyerek ve tam manas\u0131yla, ilk defa ama en m\u00fc\u001fkemmel olarak, ibtid\u00e2 ve intihay\u0131 birle\u015ftirerek yapmas\u0131, el\u001fbette misli g\u00f6r\u00fclmez ve g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. O’nun her konuda ol\u001fdu\u011fu gibi, ub\u00fbdiyet mevzuunda da en ileri olmas\u0131na m\u00fc\u015fah\u001fhas bir misal vermek istiyoruz: Abdullah \u0130bn-i \u00d6mer anlat\u0131yor:<\/p>\n
Hazret-i Ai\u015fe’ye Resulullah’dan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn hallerin en aci\u001fbini bana haber ver dedim. Bunun \u00fczerine a\u011flad\u0131 ve uzun s\u00fcre a\u011flad\u0131ktan sonra bana \u015f\u00f6yle dedi: O’nun her i\u015fi acibdi. Bir gece bana geldi, yorgan\u0131ma girdi, bana iyice yakla\u015ft\u0131. Son\u001fra buyurdu ki, “Ey Ai\u015fe! Bu gece bana Rabbime ib\u00e2det et\u001fmek i\u00e7in izin verir misin?” Ben de “Y\u00e2 Resulallah! Ben senin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 severim, ancak murad\u0131n\u0131 da severim, buyurun” dedim. Kalkt\u0131, odadaki su k\u0131rbas\u0131na vard\u0131, abdest ald\u0131, suyu \u00e7ok da d\u00f6kmedi, sonra namaza durdu. Kur’\u00e2n okudu ve a\u011f\u001fl\u0131yordu. Sonra iki elini kald\u0131rd\u0131, yine a\u011fl\u0131yordu. Hatta g\u00f6z ya\u015f\u001flar\u0131n\u0131n yeri \u0131slatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Daha sonra Bilal geldi. Kendisine sabah namaz\u0131n\u0131 haber veriyordu. Bakt\u0131 ki a\u011fl\u0131yor, “Ya Resulullah! Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 Allah ma\u011ffiret etti\u011fi halde sen de mi a\u011fl\u0131yorsun?” dedi.<\/p>\n
Buna hemen \u015fu cevab\u0131 verdi: “Ben, Rabbimin nimetlerine \u015f\u00fckreden bir kul olmaya\u001fy\u0131m m\u0131? Hem nas\u0131l a\u011flamayay\u0131m? Allah bu gece \u015fu \u00e2yetleri inzal buyurdu: (\u015e\u00fcphesiz g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, ge\u001fce ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn muntazam bir mizan i\u00e7inde de\u011fi\u015fiminde, ak\u0131l ve idr\u00e2k sahibi olanlar i\u00e7in al\u0131nacak ibret dersleri ve deliller vard\u0131r… mealindeki \u00e2yetle ba\u015flayan Al-i \u0130mran’\u0131n son \u00e2yet\u001fleri)”. S\u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle bitirdi: Yaz\u0131klar olsun, bu \u00e2yetleri \u00e7ene\u001fleri aras\u0131nda \u00e7i\u011fneyip de i\u00e7indeki hakikatlar\u0131 tefekk\u00fcr etme\u001fyenlere!..”<\/p>\n
IV – HAR\u0130KA B\u0130R MEDEN\u0130YET VE AHL\u00c2K N\u0130ZAMINI TE’S\u0130S EYLEM\u0130\u015eT\u0130R<\/p>\n
Resulullah’\u0131n getirdi\u011fi ahl\u00e2k ve medeniyet nizam\u0131n\u0131n da\u001fhi d\u00fcnyada misli g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Zira Arap Yar\u0131madas\u0131nda ya\u001f\u015fayan vah\u015fi, \u00e2detlerine mutaass\u0131p ve de inat\u00e7\u0131 bir kavmi, hem i\u00e7inde bulunduklar\u0131 k\u00f6t\u00fc ve vah\u015fiyane ahl\u00e2klar\u0131ndan k\u0131sa za\u001fman i\u00e7erisinde kurtarm\u0131\u015f ve hem de b\u00fct\u00fcn g\u00fczel ahl\u00e2k ile te\u00e7\u001fhiz edip d\u00fcnyaya muallim ve medeni milletlere \u00fcstad eyle\u001fmi\u015ftir. K\u0131sa zaman i\u00e7inde kalplerin sevgilisi, ak\u0131llar\u0131n mualli\u001fmi, nefislerin m\u00fcrebbisi ve g\u00f6n\u00fcllerin sultan\u0131 olmu\u015ftur. Bu h\u00fckm\u00fcm\u00fcz\u00fcn en canl\u0131 \u015fahidi, \u0130sl\u00e2m’dan evveI \u00d6mer ve \u0130s\u001fl\u00e2m’dan sonra \u00d6mer’dir. Bir ba\u015fka ya\u015fanm\u0131\u015f misali ise, be\u001fraber dinleyelim: Hz. \u00d6mer devrinde Sa’d bin Ebi Vakkas Irak cephesi kumandan\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6nlerindeki b\u00fc\u001ft\u00fcn maniler. bertaraf olmu\u015f ve s\u0131ra Sasani \u0130mparatorlu\u011funa son vermeye gelmi\u015ftir. Hz. Sa’d, son darbeden \u00f6nce, Sasa\u001fni \u0130mparatoru Yezdg\u00fcrd’e Nu’man isimli bir sahabenin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcrahhas bir hey’et g\u00f6ndermi\u015ftir. Sasani devle\u001ftinin ba\u015f\u015fehri olan Med\u00e2yin’e \u0130sl\u00e2m heyeti gelince, atlar\u0131 e\u011fer\u001fsiz ve belleri silahs\u0131z olan bu insanlar\u0131n fakir olduklar\u0131 y\u00fczlerinden okunuyordu. Kisra, saray\u0131n\u0131 en g\u00fczel tarzda tefri\u015f et\u001fmi\u015f ve huzuruna kabul etti\u011fi m\u00fcsl\u00fcman el\u00e7ilere ne i\u00e7in gel\u001fdiklerini sormu\u015ftur. Heyet ba\u015fkan\u0131 Nu’man, \u00f6nce \u0130sl\u00e2m’\u0131 an\u001flatm\u0131\u015f ve sonra da \u015fu veciz ifadeyle maksatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f\u001ft\u0131r: “\u0130ki teklif ile gelmi\u015f bulunuyoruz; ya cizyeyi vermek yahut harbetmek.” Bu cevaba \u00e7ok sinirlenen Kisra, kar\u015f\u0131s\u0131nda\u001fkileri hakir g\u00f6rerek hakarat etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn mil\u001fletlerin en sefili ve en fakiri oldu\u011funuzu unutuyor musunuz? Siz de\u011fil miydiniz, yemek yedi\u011finde a\u011fz\u0131n\u0131, bevletti\u011finizde bil\u001fmem neresini ayn\u0131 ete\u011fi ile silen Araplar? Siz de\u011fil miydiniz birbirinize d\u00fc\u015f\u00fcp de size kom\u015fu olan valilerimi g\u00f6nderip yo\u001fIa gelmeniz i\u00e7in emir verdi\u011fim e\u015fkiyalar? Bu hakaretleri ga\u001fyet s\u00fck\u00fbnet ve vakarla dinleyen m\u00fcsl\u00fcmanlar ad\u0131na Hz. Mu\u011f\u00eere \u015fu cevab\u0131 vermi\u015fti:<\/p>\n
“Bu zatlar\u0131n hepsi Arap kabile reisleridir. Onlar\u0131n taham\u001fm\u00fclk\u00e2r as\u00e2letleri dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z s\u00f6ylemeye ihtiya\u00e7 g\u00f6rm\u00fcyo\u001frum. Fakat s\u00f6ylenmesi icabetti\u011fi halde hen\u00fcz s\u00f6ylenmeyen baz\u0131 s\u00f6zler var ki, ben bunlar\u0131 ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bi\u001fzim eskiden fakir ve rezil bir hayat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yanl\u0131\u015f yol takip etti\u011fimiz do\u011frudur. Biz hep birbirimizi yerdik, bu da do\u011f\u001frudur. K\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131 diri diri g\u00f6merdik, bu da do\u011frudur. Ancak Allah bize, en asil ailemizden bir peygamber g\u00f6nderdi. \u00d6n\u001fce onu da reddettik, isyan ettik. Ne zamanki onun hidayeti\u001fne sar\u0131ld\u0131k, i\u015fte bu hale geldik. Peygamberimiz ne derse Al\u001flah’\u0131n ir\u00e2desiyle s\u00f6yler ve ne yaparsa O’nun emriyle yapar. K\u0131saca peygamberimiz bize bu dini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya tan\u0131tma\u001fm\u0131z\u0131 emretti. Bu di\u0131\u0131i kabul edenlere karde\u015f mu\u00e2melesi yap\u001fmam\u0131z\u0131 buyurdu. Dinimizi kabul etmeyip cizye verenlere ehl-i zimmet nazar\u0131yla bakmam\u0131z\u0131 emretti. Bu iki teklifden birini kabul etmeyenlerle aram\u0131zda ise h\u00fck\u00fcm, k\u0131l\u0131\u00e7d\u0131r”. \u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcnelim; sigara gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e2deti k\u00fc\u00e7\u00fck bir cemiyette b\u00fc\u001fy\u00fck bir h\u00e2kim hem de b\u00fcy\u00fck bir himmetle ancak devaml\u0131 kald\u0131rabilir. Halbuki Resulullah, getirdi\u011fi ahl\u00e2k ve medeni\u001fyet nizam\u0131 ile, inat\u00e7\u0131 ve mutaass\u0131p b\u00fcy\u00fck milletlerden, g\u00f6r\u00fc\u001fn\u00fc\u015fte k\u00fc\u00e7\u00fck bir kuvvet ve az bir himmetle, az bir zamanda, b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ve yerine en g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131 dem ve damarlar\u0131na kadar yerle\u015ftirmi\u015ftir. \u015eu asr-\u0131 saadeti g\u00f6rme\u001fyenlerin Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131 g\u00f6zlerine sokuyoruz. Haydi y\u00fcz\u001flerce filozof ve pedagoglar\u0131n\u0131 al\u0131p oraya gitsinler, y\u00fcz sene \u00e7al\u0131\u015fs\u0131nlar. O zat\u0131n, o zamana nisbetle bir senede yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde birisini acaba yapabilirler mi?<\/p>\n
V- ECDADIMIZIN VELA<\/p>\n
DET-\u0130 NEBEV\u0130YEYE G\u00d6STER-D\u0130\u011e\u0130 \u0130HT\u0130MAM<\/p>\n
Resulullah’\u0131n getirdiklerini bu k\u0131sa sohbete s\u0131\u011fd\u0131rmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fta s\u00f6ylemi\u015ftik. \u015eimdi de m\u00fcsl\u00fcman ecdad\u0131m\u0131z\u0131n vel\u00e2det-i nebeviyeye g\u00f6sterdikleri ihtimam \u00fcze\u001frinde k\u0131saca durarak sohbetimize son verece\u011fiz.<\/p>\n
Bin sene \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m’\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f olan m\u00fcs\u001fl\u00fcman T\u00fcrk milletinin kurdu\u011fu en b\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m Devleti olan Osmanl\u0131 Devleti, peygamberimizin do\u011fum g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasebe\u001ftiyle okunacak mevlidi ve yap\u0131lacak tebrikleri, bir \u00e7e\u015fit idar\u00ee anayasalar\u0131 olan te\u015fkil\u00e2t kanunlar\u0131nda tanzim etmi\u015flerdir. Tev\u001fki\u00ee Abdurrahman Pa\u015fa Kanunnamesinden \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6\u001fre, sel\u00e2tin camilerinden birinde okutulacak mevlide b\u00fct\u00fcn devlet erk\u00e2n\u0131n\u0131n kat\u0131lmas\u0131 mecburidir. Vezirler, \u015feyh\u00fclislam\u001flar ve nihayet sadrazam mihrabda te\u015frifat kaidelerine g\u00f6re yerlerini al\u0131rlar. Mevlidh\u00e2nlar m\u00fcezzin mahfilinde mevlidi oku\u001fmaya ba\u015flarlar. En son Padi\u015fah gelir ve kendine has mahfil\u001fdeki yerini al\u0131r. Mevlid dinlenir. “Geldi bir ak ku\u015f kanad\u0131yla revan-Arkam\u0131 s\u0131\u011fad\u0131 kuvvetle heman” beyti s\u00f6ylenince aya\u001f\u011fa kalk\u0131l\u0131r ve bu esnada Haremeyn \u015eerifinden gelen mektup padi\u015faha arz edilirdi. Sonra padi\u015fah, Medine-i M\u00fcnevvere’\u001fden getirilen hurmadan bizzat sadrazama takdim eder ve elden ele b\u00fct\u00fcn misafirleri dola\u015f\u0131rd\u0131. Mevlidden sonra ziyafet\u001fler verilir ve ziyafet bitince de Padi\u015fah selamlan\u0131p herkes evine da\u011f\u0131l\u0131rd\u0131. \u015eer’iye sicillerindeki kayitlardan Mevlid ve Rega\u001fib gibi kandillerde, padi\u015fah\u0131n emriyle sel\u00e2tin camilerinin kan\u001fdillerinin yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve devlet memurlar\u0131na hil\u00e2tlar giydirilip hediyeler verildi\u011fini \u00f6\u011freniyoruz. D\u00fczenlenen bu mer\u00e2sim\u001flere mevlid alay\u0131 denirdi. Sultanahmed Camii in\u015fa edildik\u001ften sonra, mevlid alaylar\u0131 genellikle burada yap\u0131l\u0131rd\u0131. Osmanl\u0131 Devleti’nin son zamanlar\u0131na do\u011fru; bu merasimler terk edil\u001fmemi\u015fse de eski debdebesini kaybetmi\u015f ve hatta bazen sa\u001fray i\u00e7inde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da olmu\u015ftur.<\/p>\n
Dikkat edelim, tarihten ibret alal\u0131m. Koca Osmanl\u0131 Dev\u001fleti’nin y\u0131k\u0131lmas\u0131 bu manevi temellerinin sars\u0131lmas\u0131yla olmu\u015f\u001ftur. Baz\u0131 tarih\u00e7ilerin her \u015feyi maddeye irca eden fikirleri ve baz\u0131 devlet adamlar\u0131m\u0131z\u0131n da yarasa bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n tersine, Os\u001fmanl\u0131 Devleti’nin y\u0131k\u0131lmas\u0131, kendilerini zaferden zafere ko\u015f\u001fturan ger\u00e7ek sebep ve yollar\u0131 unutmalar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f\u001ft\u0131r. \u0130sterseniz bu konuyu da tarafs\u0131z bir Avrupal\u0131n\u0131n dilinden dinleyelim ve sohbetimize son verelim:
\n“\u015eer’-i \u015ferif, Osmanl\u0131 Devleti’nde \u015fimdiye kadar tatbik olundu\u011fu gibi uygulanm\u0131\u015f olsayd\u0131, bu memleket, asr\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fb\u00e7ar oldu\u011fu fel\u00e2ketlere ma’r\u00fbz olmazd\u0131. Tanzimat sonras\u0131 \u0130sl\u00e2m’\u0131n terkine meyil, devletin y\u0131k\u0131lmas\u0131na ve hil\u00e2l-i Muham\u001fmed\u00ee’nin k\u00fcs\u00fbfuna al\u00e2metti. Sultan Mahmud gibi baz\u0131 dev\u001flet adamlar\u0131, devleti bu k\u00f6t\u00fc halden kurtarman\u0131n \u00e7aresini, baz\u0131 Avrupa devletlerinin de tahrik ve hatta tehditleriyle Avrupa’ya meyl etmekde g\u00f6rd\u00fcler. Bizi taklit etmekten ibaret olan bu yeni meslek, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte gayet g\u00fczel g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ise de, kanaatime g\u00f6re Osmanl\u0131 Devleti’ndeki \u0131slahat\u0131n semeresiz kalmas\u0131n\u0131n bi\u001frinci sebebidir V\u00e2 esef\u00e2, Osmanl\u0131 Devleti’nde bulunan b\u00fc\u001ft\u00fcn k\u00f6t\u00fc hallerin tamam\u0131 \u015fer’\u00ee \u015ferife isnad edilmi\u015ftir. Bu iddi\u001fay\u0131 ileri s\u00fcren Avrupa’n\u0131n hristiyan devletleriydi. Zannettiler ki, bizim kanunumuzu tatbikden ba\u015fka \u00e7are yoktur. Halbuki kabahat, \u0130sl\u00e2miyet’te de\u011fil, \u0130sl\u00e2miyet’in ya\u015fanmas\u0131ndayd\u0131. Zira Hz. Muhammed m\u00fckemmel bir hukuk nizam\u0131 getirmi\u015f olup, hristiyanl\u0131k gibi k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k ve suiistimallere asla m\u00fcsaade et\u001fmez ve bu konuda \u0130sl\u00e2miyet hristiyanl\u0131kla mukayese edilemez.<\/p>\n
\u201cMinare Kandillerinin Reg\u00e2ib Gecesi Yakd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130\u00e7in Mahkeme \u0130’l\u00e2m\u0131 Ma\u2019r\u00fbz Sult\u00e2n-\u0131 Enbiy\u00e2 Res\u00fbl-i Kibriy\u00e2 Muhammed’\u00fcl-Mustaf\u00e2 Aleyhi ve \u00dbl\u00e2 `\u00c2lihi ve Ash\u00e2bihi Afdal\u00fc’t-teh\u00e2y\u00e2 Hazretleri’\u001fnin t\u00e2r\u00eeh-i hicret-i `aliyyeleri olan 1179 senesinde v\u00e2ki’ ve yevm\u00fc’s-sebten mazb\u00fbt Recebi’I-m\u00fcrecceb\u00een Cuma’-y\u0131 `\u00fbla\u001fs\u0131n\u0131n leyle-i merg\u00fbbe-i m\u00fcb\u00e2rekesi olan Reg\u00e2ib gecesinde tefr\u00eeh-i kul\u00fbb-\u0131 m\u00fc’min\u00een ve m\u00fc’min\u00e2t i\u00e7in min\u00e2r\u00e2t-\u0131 cev\u00e2mi’-i \u015fen’fe kan\u00e2dil ile tezy\u00een olunmak de’b-i dirin olmakla cev\u00e2mi’-i sel\u00e2tin kayy\u0131mlar\u0131na i\u015fbu leyle-i m\u00fcb\u00e2rekede vech-i me\u015fr\u00fbh \u00fczere min\u00e2r\u00e2t-\u0131 neyyir\u00e2t\u0131 kan\u00e2dil-i n\u00fbr-ef\u015f\u00e2n ile m\u00fczeyyen ve m\u00fcnevver etmeleri tenb\u00eeh olunaca\u011f\u0131 huz\u00fbr-\u0131 `\u00e2l\u00eelerine i’l\u00e2m olundu. Emir ve ferm\u00e2n hazret-i men leh\u00fc’l-emrindir.F\u00ee Recebi’I-m\u00fcrecceb 6 sene 1179.\u201d<\/p>\n
Arz olunur;<\/p>\n
En y\u00fcce salat ve sel\u00e2m O’nun ve \u00e2ile efr\u00e2d\u0131n\u0131n ve ash\u00e2\u001fb\u0131n\u0131n \u00fczerine olsun. Muhammed Mustafa Hazretleri’nin hicret tarihi olan 1179 senesinde meydana gelen ve cumartesi g\u00fcn\u00fcnden tesbit olunan Receb Ay\u0131’n\u0131n birinci Cuma gece\u001fsinde -ki m\u00fcb\u00e2rek Reg\u00e2ib gecesidir- m\u00fc’minlerin g\u00f6n\u00fcllerini ho\u015fnut etmek i\u00e7in cami-i \u015fer\u00eef minareleri kandillerle s\u00fcslen\u001fmesinin usul ve adet olmas\u0131 sebebiyle selatin camileri kay\u001fy\u0131mlar\u0131na bu m\u00fcbarek gecede a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde minareleri parlak kandillerle s\u00fcslemeleri ve \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmalar\u0131 tenbih olu\u001fnaca\u011f\u0131 y\u00fcce makam\u0131n\u0131za bildirildi. Emir ve ferman sizlerindir.<\/p>\n
6 Receb 1179\/1765. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
I- G\u0130R\u0130\u015e Kur’\u00e2n ‘\u0131n nass\u0131yla \u00e2lemlere rahmet olarak g\u00f6nderilen bir zat\u0131n getirdikleri de, elbetteki be\u015feriyet i\u00e7in mutlak s\u00e2adet, rahmet ve hid\u00e2yettir. Biz bu sohbetimizde, manev\u00ee bir okya\u001fnus gibi ucu buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmeyen Resul\u00fcllah’a ait g\u00fczellikleri size arz etmekten \u00e2ciziz ve ma’z\u00fbruz. Sadece baz\u0131 katrelerini aktararak “damla denize del\u00e2let eder” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn muktez\u00e2s\u0131nca\u2026<\/p>\n